بازگشت امید به زندگی در ایران پس از شوک کرونا؛ انتشار پژوهش تازه در لنست از روند تحولات سلامت ایرانیان

به گزارش روابط عمومی معاونت بین‌الملل دانشگاه علوم پزشکی تهران، نتایج پژوهشی جدید منتشرشده در نشریه معتبر The Lancet Global Health، تصویری جامع از روند تغییرات مرگ‌ومیر و امید به زندگی در ایران طی سال‌های ۱۹۹۰ تا ۲۰۲۳ ارائه کرده است. این مطالعه با بررسی الگوهای مرگ‌ومیر در سطح ملی و استانی، اثرات مستقیم و غیرمستقیم همه‌گیری کووید-۱۹ و همچنین نقش بیماری‌های غیر واگیر، بیماری‌های عفونی و حوادث را بر سلامت جمعیت ایران تحلیل کرده است.

یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد همه‌گیری کووید-۱۹ در سال ۲۰۲۰ موجب کاهش خالص ۴.۱۹ سال از امید به زندگی در سطح ملی شد؛ کاهشی که در تمامی استان‌های کشور مشاهده شد و شدت آن در برخی استان‌ها بیشتر بود. بااین‌حال، روند بازیابی سریع پس از همه‌گیری باعث شد تا در سال ۲۰۲۳ امید به زندگی در ایران مجدداً به سطح پیش از بحران نزدیک شود.

بر اساس نتایج این مطالعه، کاهش مرگ‌ومیر ناشی از بیماری‌های قلبی عروقی طی سه دهه گذشته مهم‌ترین عامل افزایش امید به زندگی در ایران بوده است. کاهش مرگ‌ومیر ناشی از بیماری ایسکمیک قلب و سکته مغزی به‌تنهایی بیش از ۴ سال به امید به زندگی ایرانیان افزوده است.

همچنین پژوهش نشان می‌دهد کاهش مرگ‌ومیر ناشی از اختلالات نوزادی، عفونت‌های تنفسی و برخی بیماری‌های مادرزادی، نقش مهمی در بهبود شاخص‌های سلامت کشور داشته است؛ موضوعی که بیانگر تأثیر مثبت توسعه خدمات بهداشتی و درمانی در ایران، به‌ویژه در حوزه مراقبت‌های اولیه سلامت، است.

در مقابل، افزایش بار برخی بیماری‌های مزمن نظیر دیابت، بیماری آلزایمر و برخی سرطان‌ها همچنان از چالش‌های مهم نظام سلامت کشور به شمار می‌رود. یافته‌ها نشان می‌دهد دیابت در اغلب استان‌ها همچنان اثری منفی بر امید به زندگی دارد و نیازمند سیاست‌گذاری‌های مؤثرتر در حوزه پیشگیری، تشخیص زودهنگام و مدیریت بیماری است.

این مطالعه همچنین بر وجود نابرابری‌های استانی در شاخص‌های سلامت تأکید دارد. برای نمونه، تفاوت چشمگیر میان استان‌ها در مرگ‌ومیر ناشی از بیماری‌های قلبی عروقی، حوادث ترافیکی و بیماری‌های تنفسی نشان‌دهنده ضرورت طراحی مداخلات منطقه محور و متناسب با شرایط بومی هر استان است.

پژوهشگران در جمع‌بندی این مقاله تأکید کرده‌اند که اگرچه نظام سلامت ایران توانسته در برابر بحران کووید-۱۹ تاب‌آوری قابل‌توجهی از خود نشان دهد، اما استمرار این موفقیت مستلزم تقویت زیرساخت‌های سلامت، گسترش پوشش واکسیناسیون، کاهش نابرابری‌های منطقه‌ای و تمرکز بیشتر بر کنترل بیماری‌های غیر واگیر خواهد بود.


لینک مقاله